Highslide for Wordpress Plugin
ennl
Runde, van adembenemende luchten tot zilte zee
Runde, van adembenemende luchten tot zilte zee

 
 
 

          de zon, nauwelijks verdwenen in de nacht
          haar lichtstralen door de dampkring gebroken
          tovert aan de hemel, van daglicht verstoken
          een ongekende kleurenpracht

 
 

(foto: Tim Hofmeester)


 

          lange, trage golven strelen zacht
          de gekartelde rotsrichels, half ondergedoken
          een melange van kruidige geuren wordt onafgebroken
          door een zwoel, zilt briesje naar mijn neus gebracht

 
 

Stormmeeuw (foto: Tim Hofmeester)


 

          als pratende stemmen in de tijd zijn verstomd
          stappende schoenen het stenen pad niet meer betreden
          slapen engelen op rotsen als meeuwen vermomd

 
 

 
 

          een overweldigend gevoel van rust en innige vrede
          wordt door mijn rusteloze hart juichend verwelkomd
          een oneindige weidsheid, in stilte vergleden

 
 
 
 
Het is al weer vier jaar geleden dat Tim en ik op Runde waren. Dat ik er niet eerder een blog over schreef, is omdat ons verhaal en foto’s in Natuurfoto Magazine gepubliceerd zouden worden. Februari was het dan zover, hoewel het uiteindelijk alleen onze foto’s werden. Daarom nu hier ons verhaal, uiteraard niet zonder foto’s van Tim en mij.
 
 
Avontuur
Het eiland Runde is een prachtige parel, een verstilt stuk stollingsgesteente met ruige richels en steile kliffen. Roepende meeuwen, de wind in je oren, de geur van de zilte zee en rottend wier. Maar bovenal een indrukwekkend grootse rust en ruimte op minder dan 7 km2 (dus kleiner dan Rottumerplaat). Runde biedt een dwarsdoorsnee van waar Noorwegen rijk aan is: kust, ruige rotsen en hoogveen. Alleen een bos ontbreekt. De diversiteit aan biotopen zie je terug in een rijke flora en fauna met diverse bijzondere soorten. De grootste schatten zijn, volgens Knut Goksöyr (oorspronkelijke eilandbewoner en eigenaar van de lokale camping), echter de adembenemende luchten en het prachtige licht. Waaraan hij toevoegt dat zeker de vriendelijke bevolking (er wonen nog zo’n 100 mensen) niet vergeten mag worden.
 
 

 
 
Een Runde avontuur begint al voordat je op het eiland bent. Het voorland bestaat uit een uitgestrekte wirwar van eilandjes en een door fjorden ingesneden kustlijn met fraaie vergezichten, kronkelende wegen, tunnels, bruggen en hier en daar nog een veerboot.

De bruggen zijn hoog en steil, om de scheepvaart niet te hinderen, maar ook smal, met maar één rijbaan om de kosten laag te houden. Daardoor hebben ze een hoog achtbaan gehalte. De brug naar Runde spant de kroon omdat je die vanaf een hoge rots op rijdt. Die hoogte in combinatie met een laaghangende bewolking, regen of nevel geeft je het gevoel dat je werkelijk aan het eind van de wereld bent aangeland.
 
 

 
 
 
 
Adembenemend
Door de ligging van het eiland vlak bij de rand van het continentale plat en de open zee is het weer op Runde zeer veranderlijk en ronduit fris. In juni, wij bezochten het eiland van 8 tot 16 juni 2013, ligt de temperatuur gemiddeld tussen 10 en 15o Celsius. Bewolking en wind variëren sterk en je kunt zomaar overvallen worden door een uit zee opkomende mist.

In de zomermaanden verdwijnt de zon ’s nachts nauwelijks achter de horizon. Het wordt in die periode niet echt donker want de zon is nooit ver weg. Als het wolkendek niet te dik is, vertoont de lucht de hele “nacht” een schakering van blauwe, roze en oranje tinten. Het is soms een overweldigend dramatisch schouwspel. Maar voor je het weet, komt de zon al weer op.
 
 

(foto: Tim Hofmeester)


 
 
Gelukkig is overdag het licht vaak van die specifieke Scandinavische kwaliteit waardoor met regelmaat je mond openvalt door het spel van vele tinten blauw en grijs!
 
 

 
 
 
 
Steile kliffen, ruige rotsrichels
De kust van Runde kent verschillende gezichten. Langs de noord en zuidwest kant van het eiland vind je steile kliffen de soms honderden meters recht uit zee oprijzen.
 
 

Bovenop Runde, uitzicht van west naar oost (foto: Tim Hofmeester)


 
 
Aan de noordoostzijde is de helling over een kilometer lengte wat minder steil. Bij het gehucht Goksöyr bevindt zich dan ook het hoofdpad om bovenop het eiland te komen. Al met al toch een hele klim met een zware rugtas vol fotoapparatuur. Langs die zijde van het eiland vind je ook de ruige rotsrichels die als tanden in zee verdwijnen. De noordoostpunt van het eiland, Langenes, is in het geheel niet steil en heeft min of meer de vorm van een schiereilandje.
 
 

Goksöyr met het pad naar boven (foto: Tim Hofmeester)


 
 

(foto: Tim Hofmeester)


 
 
Alleen aan de oost-zuidoostzijde is een smalle, vlakke strook land dat geschikt is voor landbouw. Maar ook daar gaan de rotsen al weer snel steil omhoog.
 
 

 
 
De “bovenkant” van het eiland is rotsig en sompig. Het oostelijke deel is sterk geaccidenteerd en wordt gedomineerd door de hoogste top van het eiland: de Varden (353 meter). Het midden is het laagst gelegen en daar bevinden zich enkele klein meertjes. De westelijke helft is min of meer één grote helling die vanaf Goksöyr oploopt tot de kliffen aan de zuidwest kust. Het grootste deel van het eiland is natuurgebied. In het broedseizoen is het gelukkig nog wel toegankelijk maar alleen via het pad dat er loopt.
 
 

(foto: Tim Hofmeester)

(foto: Tim Hofmeester)


 

(foto: Tim Hofmeester)


 
 
 
 
Sompig hoogveen
Hoewel de luchten op Runde dus regelmatig grijs zijn en de top van het eiland vaak door wattige wolken is getooid, valt er op het eiland minder regen dan op het vaste land. Die regen voedt op de bovenkant een groot aaneengesloten hoogveen met daarin enkele “bergmeertjes”. Maar ook langs de kust, zoals op de Langenes, blijft het water staan op het harde gesteente. Door deze vochtige omstandigheden vind je bijna over het hele eiland plantensoorten als eenarig wollegras, veenpluis, veenbes en zeggen in allerlei soorten en maten.
 
 

Veenpluis, ook op Langenes (foto: Tim Hofmeester)


 
 
Tussen die algemene soorten groeien ook de zeldzamere soorten zoals vetblad, zevenster, moeraskartelblad en Zweedse kornoelje. De randen van de plassen en de meertjes staan vol met het lieflijke waterdrieblad.
 
 

 
 
De zuidwestpunt van het eiland heeft daarentegen een echte kustvegetatie. Daar zie je vooral soorten als engels gras, rozewortel en Silene maritima.
 
 

 
 
De vegetatie wordt op de begaanbare plekken enigszins in toom gehouden door kleine groepjes half verwilderde schapen die vrij over het eiland rondlopen.
 
 

(foto: Tim Hofmeester)

            een stel vreemde schapen op Runde
            die zich met hun lot niet verzoende
            ze waren niet blij
            zonder hek om hun wei
            maar mekkeren was niet voldoende

 
 
 
 
Eb en vloed
Tussen eb en vloed zit op Runde meer dan een meter hoogteverschil en dat verschil merk je duidelijk. Een bij eb interessante kustlijn met schuine rotslagen verdwijnt bij vloed geheel onder water.
Bij laagtij zijn niet alleen de interessante structuren te zien, het lage water legt ook de flora en fauna van de getijdenzone bloot. Daarbij hoef je niet eens te zien dat het laagwater is; eb ruik je vooral op Runde! De beleving wordt daar eigenlijk alleen maar groter door. Heerlijk struinen tussen de drooggevallen rotsen en kijken naar een kleurenmozaïek van zeewier, zeepokken, schaalhoorns en alikruiken die zich op hun eigen wijze beschermen tegen uitdrogen tijdens deze eb rust.
 
 

schaalhoorns en zeepokken


 

alikruiken


 
 
 
 
Vogels
De schier ontoegankelijke hoge kliffen in de nabijheid van de visrijke oceaan zorgen ervoor dat Runde een grote kolonie zeevogels heeft. De meest zuidelijke zeevogelkolonie van Scandinavië! De kolonie jan van genten is zelfs de grootste van Noorwegen. Helaas bevindt deze zich op een onbereikbare klif zodat je alleen op een afstand kunt kijken en fotograferen.
 
 

net een zwerm muggen …


 
 
Het is de papegaaiduiker die de show steelt. Clownesk weet hij het aanwezige publiek te vermaken. De kolonie van ca 100.000 broedparen is namelijk op één plek met enige moeite bereikbaar. Afgezet met staalkabels is een klein amfitheaterachtige stukje helling toegankelijk gemaakt. Je moet dan wel eerst in een kilometer ruim 200 hoogtemeters overbruggen en vervolgens via een ladder met reuzentreden weer een stukje af dalen. Dan nog even over wat rotsblokken klauteren en het meest idyllische plekje is bereikt. Het is verstandig om met mooi weer op tijd naar boven te gaan zodat je verzekerd bent van een plekje langs de afzetting. Bij mooi weer, zeker in het weekend staat het namelijk rijen dik met toeristen.
 
 

 
 
Als ware paparazzi wacht het publiek de komst van een aanvliegende vogel af om deze met een salvo van sluiterklikken te begroeten als die is geland. Toch wel een heel komisch gebeurtenis als je zelf juist bezig bent met het fotograferen van de landing!
 
 

 
 
Die bereikbaarheid van de kolonie heeft als voordeel dat je niet bent gebonden aan vastgestelde “bezoekuren”. Maar op Runde doet zich het vreemde verschijnsel voor dat de papegaaiduikers alleen ’s avonds aan land komen. Het tijdstip lijkt afhankelijk van het weer; hoe mooier die is, des te later komen ze aan wal. Mogelijk komt dit door de onvolwassen zeearenden die altijd wel aanwezig zijn op zoek naar een lekkere papegaaiduikerbout. Maar “elk nadeel heb ze voordeel” want als je eenmaal weer beneden bij de kust bent, begint het schouwspel van de zonsondergang …
Bij “slecht” weer komen de toeristen overigens niet en dan kan het zomaar gebeuren dat je helemaal alleen met een enkele zielsverwant in alle rust en stilte van deze pierrots kan genieten. Nou ja “rust” … de papegaaiduikers die hogerop in de kolonie broeden, vliegen je soms als straaljagers met razende snelheid om de oren. Zeer indrukwekkend!
 
 

 
 

Mist en regen, in je uppie genieten op je verjaardag!


 
 
 

          Weemoed
          de avond valt vroeg
          als de hemel de aarde kust
          met grijze wolken fijne druppels

          uit de aarde onder mij klinkt gedempt
          een langgerekte hartenkreet
          man zonder vrouw?

          in het schemerig licht
          verschijnt plots tussen mijn voeten
          een zwart-witte vogel

          clownsneus,
          treurige oogopslag
          Pierrot van de zee

 
 
 
Een andere indrukwekkende vogelsoort waar je op Runde niet omheen kunt, is de grote jager. Met zo’n 30 broedpaar is deze vogel bovenop nadrukkelijk aanwezig. Stoïcijns zittend op de grond of in de lucht is. Vooral het formatie- en stuntvliegen in de paartijd is een waar schouwspel waarbij soms flink wat acrobatiek komt kijken.
 
 

grote jager op wacht (foto: Tim Hofmeester)


 
 
Voor de overige soorten zeevogels zoals zeekoet, alk, drieteenmeeuw en kuifaalscholver moet je niet bovenop het eiland zijn. Die “zitten” namelijk een stuk lager op de kliffen van boven zijn het niet meer dan kleine stipjes. Wil je ze van dichtbij bekijken, dan kan dit vanaf het bootje dat, mits het weer het toelaat, drie keer per dag een rondje om het eiland vaart. Dan ervaar je het eiland van een hele andere kant!
 
 

van boven naar beneden (de eerste dag waren er enkele noordse stormvogels aanwezig)


 
 

kuifaalscholver (foto: Tim Hofmeester)


 
 

zilvermeeuw in tegenlicht (naast het loodsmanhuisje op Langenes)


 
 

langs de haven (foto: Tim Hofmeester)


 
 
 
 
Verblijf
Er zijn verschillende mogelijkheden om op Runde te overnachten. De meest voor de hand liggende is de camping op Runde in Goksöyr. Direct aan zee en vlak bij het pad naar boven; heerlijk met de tent, caravan of camper. Op de camping zijn ook enkele hutjes te huur. Runde heeft ook een hotel net naast Langenes en je kunt appartementen huren bij het natuurinformatiecentrum. Maar de perfecte uitvalsbasis is toch wel het oude loodsmanhuisje boven op Langenes met een ongekend uitzicht en de rijke natuur direct over de drempel. Klein (een stapelbed, keukenblok, een tafel met wat stoelen en toilet; douchen kan op de camping) maar geriefelijk.
 
 

klein maar fijn (foto: Tim Hofmeester)


 
 

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *